www.vianetconchology.com

wtorek, 22 kwietnia 2014

Conus textile

Tytułem wstępu …
Od dłuższego czasu poszukiwaliśmy formuły podzielenia się z Państwem naszą wiedzą i doświadczeniem liczonym już w dziesiątki lat, które złożyły się na powstanie naszych kolekcji muszli. Nawet formuła ViaNet Conchology nie pozwala na próby tak obszernych publikacji, nie mówiąc już o sklepie internetowym. Jesteśmy przekonani, że obecnie proponowana forma z wykorzystaniem możliwości technicznych bloga pozwoli stworzyć witrynę, która w przyjaznej formie graficznej i merytorycznej części opisowej umożliwi nam przekaz wiedzy w ramach postępu badań naukowych oraz najnowszych klasyfikacji gatunków. Będzie to zatem miejsce naszych wspólnych spotkań, gdzie znajdzie się miejsce na wiedzę płynącą ze stronic najlepszych wydawnictw naukowych poświęconych muszlom. Prezentację nowo opisanych lub odkrytych gatunków, również ich zmienności wyrażonej w zatwierdzonych przez Międzynarodowa Komisję Nomenklatury Zoologicznej ( International Commission on Zoological Nomenclature ), taksonach - podgatunków, form i odmian.

Wobec powyższego dziwnym może się wydawać, że tematem pierwszego opisu będzie tak pospolity Conus textile. Jednak śledząc prezentowaną dalej jego sylwetkę jestem przekonany, że zmienicie zdanie i swoje dotychczasowe spojrzenie na ten gatunek.

Stożki (Conidae) jedna z najlepiej opracowanych rodzin na łamach vianetconchology.com. Dzięki uprzejmości i pomocy Paula Kerstena oraz najnowszej literaturze udało się uporządkować przynależność gatunkową wszystkich prezentowanych egzemplarzy, łącznie z podgatunkami oraz odmianami. Bogactwo nie tylko gatunków liczonych w setki, ale zmienność w ich obrębie, stanowi o wielkim zainteresowaniu kolekcjonerów tą rodziną. Szczególnie, że same muszle stożków zwykle okazałe i intensywnie ubarwione tworzą nie tylko wartościowy naukowo zbiór, ale są po prostu piękne. 



Wielu z Was rozpoczynając życiową przygodę z kolekcjonowaniem muszli zaczyna od stożków lub nie rozstaje się z nimi przez lata a czasem specjalizuje się wyłącznie w gromadzeniu okazów tej rodziny. Trudno się dziwić bo zmienność ich ubarwienia pozwala uzupełniać zbiór nieomal w nieskończoność. Nawet gatunki pospolite oferują gamę kolorów i wzorów a zasiedlając rozległe prowincje geograficzne, tworzą lokalne formy barwne. Bywają też gatunki rzadkie ze względu na niewielki obszar występowania i liczebność osobniczą. Są i takie, po które trudno sięgnąć z powodu bytowania wyłącznie na obszarach lub w krajach niebezpiecznych np. jak część Ameryki Południowej lub niedostępnych dla turystki jak niektóre państwa Afryki. W tym miejscu wypada zaznaczyć, że warto cenić egzemplarze z tych rejonów nawet słabszej jakości, w klasie F++ do F, bo mogą okazać się jedynie dostępnymi przez wiele lat.



Conus textile

Wszelkie powyższe kryteria spełnia Conus textile, gatunek tak znany, że doczekał się nawet rodzimej nazwy Stożek złotogłów. Zasiedla kilka prowincji geograficznych od Hawajów, przez Filipiny, Australię, Ocean Indyjski aż po wybrzeża Afryki wschodniej łącznie z Morzem Czerwonym. Właśnie tak zmienne środowisko występowania cechowane stopniem zasolenia wód morskich, temperaturą wody, składem mineralnym podłoża, bazą pokarmową oraz pozostałymi czynnikami umożliwiło ewolucję licznych podgatunków i form. Aby nasza opowieść miała początek i koniec za gatunek przewodni przyjmijmy egzemplarze z Filipin. To zwykle pierwsze miejsce z jakiego textile tafia do naszych kolekcji, choć rozważanie o przewodności gatunku w tym wypadku przypomina roztrząsanie co było pierwsze, jako czy kura. Faktem pozostaje, że formy z Filipin cechuje możliwie największa spójność wzoru i ubarwienia, nazwijmy je klasycznym. Poniżej typowe muszle z tego obszaru w barwach, których dominuje kremowy odcień w połączeniu pomarańczowym deseniem. Tak klasyfikujemy gatunek przewodni Conus textile textile.


Conus textile textile Linnaeus, 1758, Filipiny

W zasadzie można przyjąć, że podążając za naszym stożkiem przez morza i oceany ze wschodu na zachód, jego ubarwienie zmienia się w kierunku ciemnych odcieni z dominacją barwy niebieskiej. Choć pamiętać musimy, że na całym wskazanym na wstępie obszarze występowania spotykamy gatunek przewodni. Formy przejściowe uznawane nadal za Conus textile textile, występują w Indonezji i Tajlandii. Obok klasycznie ubarwionych odnaleźć tam można sporą liczę muszli z granatowym podbarwieniem. Cecha dla wprawnego oka doświadczonego specjalisty Conidae, jednoznacznie wskazująca terytorialne pochodzenie. Również wzór staje się bardziej wyrazisty, zdecydowany.



Conus textile textile Linnaeus, 1758, Adaman Sea Thailand

Żeglując ku rozległym wodom wybrzeża Afryki docieramy do Madagaskaru. Spotykamy tu równie wyrazistą formę Conus textile textile, widoczną na zdjęciu poniżej.


Conus textile Madagaskar form, 
Linnaeus 1758 
Tulear, Madagascar

Jednak podgatunki zamieszkujące tą ogromną wyspę powoli zabierają nas w świat niezwykle pięknie ubarwionych stożków wybrzeża Afryki. Ich zapowiedzią jest Conus textile archiepiscopus.


Conus textile archiepiscopus 
Hwass in Bruguire 1792 
Madagascar

Docieramy do celu podróży, choć nie będzie on końcem naszej opowieści. Jednak u wybrzeży Czarnego lądu musimy zatrzymać się na dłużej. Wkraczamy w krainę Mozambiku, Zanzibaru i Tanzanii. Przywilejem tajemniczego i egzotycznego lądu jest tworzenie równie niespotykanych barw i odcieni. Takie tez są Conusy textile tego obszaru.


Conus textile textile Mozambique Form, Linnaeus, 1758 
Nacala Bay, Mozabique., 75 mm


Conus textile euetrius Swerby 1882, 
Inhaca Island South Mozambique


Conus textile f. pyramidalis Lamarck 1810 
Distribution: Tanzania, Zanzibar, Madagascar 
Image Paul Kersten

Założenie, że o zmienności gatunku decyduje prosta zależność zmiany barwy ku granatowej wywraca do góry nogami populacja z Madagaskaru i wybrzeży Afryki wschodniej, To właśnie tam pojawiają się formy nieomal białe o subtelnym rysunku.



Conus textile concatenatus Sowerby, 1858 Madagascar


Conus textile f. suzannae Van Rossum 1990 Distribution: Kenya - Zanzibar 
Maximum size: 60mm Image Paul Kersten

Osobną grupę stanowi Conus textile sirventi. Oglądany jako pojedynczy okaz oderwany od specyficznej lokalizacji mógłby zostać uznany za muszlę subfosilną. Jego rudawe zabarwienie może też sugerować obecność tlenku żelaza w środowisku życia mięczaka np. w przypadku zasiedlania strefy wraków. Jednak jest to wyodrębniona forma a cechy ubarwienia charakterystyczna dla dużej grupy egzemplarzy, choć Conus textile sirventi uchodzi za stosunkowo rzadki i ceniony przez kolekcjonerów.



Conus textile sirventi Fenaux,1943 Tulear, Madagascar

Swym delikatnym ubarwieniem i wyrafinowanym wzorem nie ustępują dwa kolejne podgatunki tego obszaru. 


Conus textile scriptus Sowerby, 1858 Madagascar


Conus textile verriculum Reeve, 1843 Kikambala, Kenya

Opuszczamy Afrykę wschodnią kierując się ku Morzu Czerwonemu. Tu również odnajdziemy przedstawicieli tego gatunku w postaci dwóch endemitów.


Conus textile f. dahlakensis da Motta 1982 
 Red Sea; Gulf of Aqaba, Image from Gene Mallory's Site.


Conus textile f. neovicariusda Motta 1982 
 Red Sea Gulf of Aden, Image Paul Kersten

Podążając za stożkiem złotogłowym możemy okrążyć cały świat, wszędzie odnajdują jego piękne i zróżnicowane okazy. Pomijając basen Oceanu Atlantyckiego i wybrzeża obu Ameryk, już na wyspach Oceanu Spokojnego natrafimy na jego kolejne odmiany.


Conus textile f. textilinusKiener 1845 
a local form of the Marquesas or possibly a valid species 
Image Paul Kersten

Nawet w tak obszernym opracowaniu nie udało nam się jeszcze zaprezentować wszystkich odmian i podgatunków, które stanowią niezwykłą rzadkość w kolekcjach światowych i rzecz jasna nie są w naszym posiadaniu. Dla porządku poniżej zamieszczamy listę w/w:

1. Conus textile f. panniculus Lamarck 1810 Distribution: E. Indies - Tahiti 
2. Conus textile f. cholmondeleyi f. eumitus Tomlin 1926 Distribution: South Africa to Mozambique 
3. Conus textile f. corbula Sowerby 1858 Distribution: E. Africa 

Jednak kolekcjonowanie muszli to świat czasem wielkich niespodzianek, czasem wyzwań i poświęceń. Jednak wspólnym mianownikiem jest radość powiększania kolekcji, czego i Wam życzy zespół redakcyjny Sławomir Boroń & Artur Buczkowski.


Publikacje naukowe:
P.K. Bandyopadhyay, B.J. Stevenson, J.P. Ownby, M.T. Cady, M. Watkins, & B. Olivera (2008), The mitochondrial genome of Conus textile, coxI-conII intergenic sequences and conoidean evolution. Molecular Phylogenetics and Evolution 46: 215-223..
Taylor J. D., Kantor Y. I. & Sysoev A. V. (1993). "Foregut anatomy, feeding mechanisms, relationships and classification of Conoidea (Toxoglossa) (Gastropoda)". Bull. Nat. Hist. Mus. (Zool.) 59: 125–169

T.F. Duda, Jr. & A.J. Kohn (2005), Species-level phylogeography and evolutionary history of the hyperdiverse marine gastropod genus Conus, Molecular Phylogenetics and Evolution 34:257-272

Bouchet P., Kantor Yu.I., Sysoev A. & Puillandre N. (2011). "A new operational classification of the Conoidea". Journal of Molluscan Studies  77: 273-308

Tucker J.K. & Tenorio M.J. (2009), Systematic Classification of Recent and Fossil Conoidean Gastropods, ConchBooks, Hankenheim, Germany, 295 pp.


Literatura:
Röckel D., Rolan E.and Monteiro A. "Cone shells from the Cape Verde Islands"
Marsch and Rippingale "Cone shells of the world"
Walls J. "Cones"
Estival J.C., "Cônes de Nouvelles Calédonie et du Vanuatu"
Röckel D., Korn W. and Kohn A. Manual of the living Conidae

MNHN "Révision des Conidae"

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza