www.vianetconchology.com

sobota, 10 maja 2014

Cypraea moneta


Monetaria moneta Linnaeus, 1758 
Baligasac Isl. Philippines, 30 mm

Mogło by się wydawać, że o tej najbardziej popularnej i pospolitej porcelance napisano już wszystko. Jednak postęp badań naukowych oraz ilość form jakie tworzy ten gatunek wymaga świeżego spojrzenia. Obecnie Cypraea moneta zaliczamy do rodzaju Monetaria, czyli Monetaria moneta.

To zwykle jedna z pierwszych porcelanek jaka trafia do zbiorów początkujących kolekcjonerów. Trudno się dziwić, bo obecna jest nieomal wszędzie, masowo i daleko wędrując w postaci muszli od swoich naturalnych siedlisk. Dziś wynika to z ogromnej oferty handlowej płynącej z Filipin, której odbiorcami są nie tylko amatorzy nadmorskich pamiątek w Europie, ale też producenci wszelkiego rodzaju pseudo morskich gadżetów. Monetaria straciła na znaczeniu i wartości kolekcjonerskiej i już mało kto potrafi docenić znaczenie tego gatunku w zbiorach, nawet bardziej specjalistycznych.

Jednak spoglądając z perspektywy historii gatunku ludzkiego, Monetaria moneta odegrała ogromną rolę. Swego czasu Andrzej Samek w swojej książce " Świat muszli" bardzo pięknie i rzeczowo opisał jej dzieje, że zacytuję fragment za autorem:
" Jednym z najstarszych rodzajów pieniędzy na świecie były muszle. W powszechnym użyciu znajdowały się przede wszystkim małe, białe porcelanki kauri, zwane u nas monetkami ( Cypraea moneta, Cyparaea annulus ). Pierwsze wiadomości o takim zastosowaniu muszli pochodzą z obszaru Azji Wschodniej, głównie z Chin. Tam to około 1500 lat p.n.e. nawleczone na sznury kauri używane były jako obiegowe pieniądze."

Wracając do naszego świata kolekcjonerów muszli, dzisiejszą publikacją podejmujemy próbę ustalenia najnowszej klasyfikacji Monetaria moneta w oparciu o populację z Filipin, niezmiernie liczną i równie zmienną. Wszystkie niżej prezentowane należy uznać za formy, choć stabilne jednak wprowadzające spory bałagan w literaturze oraz a może szczególnie na uznanych portalach internetowych poświęconych tematyce muszli, w tym specjalistycznie porcelankom. Zatem cała nasza wiedza i doświadczenie podpowiada by przyjąć następujący podział:


Monetaria moneta f. rhomboides yellow Linnaeus, 1758 
Cebu, Philippines., 25 mm

Romboidalna forma w tym przypadku żółta, jedna z najbardziej rozpoznawalnych, którą przyjmujemy za przewodnią by na tle jej wizerunku ilustrować dalszą zmienność Monetarii monety.


Monetaria moneta f. rhomboides white Linnaeus, 1758 
Cebu, Philippines., 25 mm

Również forma romboidalna, tym razem jednak z wyraźnym białym brzegiem, wokół środka muszli o bardziej oliwkowym odcieniu.


Monetaria moneta f. monetoides Iredale, 1939 
Cebu Philippines., 23 mm

Romboidalna muszla o kremowym odcieniu z wyraźną żółtą lub pomarańczową obwódką w środku. 


Monetaria moneta f. white Linnaeus, 1758 
Cebu, Philippines., 23 mm

Forma romboidalna lub wydłużona o białym lub kremowym odcieniu.


Monetaria moneta f. elongatoides Linnaeus, 1758 
Cebu, Philippines., 24 mm

Forma wydłużona, dość regularna o zdecydowanym żółtym ubarwieniu.


Monetaria moneta f. crimped yellow Linnaeus, 1758 
Cebu, Philippines., 22 mm

 Regularna, żółta, wydłużona o karbowanej powierzchni, na kształt bruzd ułożonych wzdłuż muszli lub z lekkim skrętem.



Monetaria moneta f. crimped light green Linnaeus, 1758 
Cebu, Philippines., 22 mm

 Regularna, zielonkawa lub oliwkowa o bardziej lub mniej wyraźnym białym brzegiem. Wydłużona o karbowanej powierzchni, na kształt bruzd ułożonych wzdłuż muszli lub z lekkim skrętem.


Monetaria moneta hybrid Linnaeus, 1758 
Philippines, Bohol, 25 mm

I na koniec prawdopodobnie hybryda gatunków Monetaria moneta oraz Cypraea annulus. 

Mamy nadzieję, że udało nam się zaprezentować ten gatunek w nowym świetle, tak by mógł zająć należne mu miejsce w kolekcjach. Jest piękny, zmienny i z wielkimi tradycjami.

Artur Buczkowski & Sławomir Boroń P.H.D.

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza